Labels, wie, waarom en hoe?

Labels, de onzichtbare sticker die men op een ander zijn hoofd kleeft om die toch maar even in dat “jij-bent-zo” hokje te duwen.
We kennen het allemaal wel, labels of stereotypes die jouw ongewild (of soms gewild) zouden moeten “definiëren”. Het woord definiëren bedoel ik in dit geval dus sarcastisch want geen enkele label definieert een persoon natuurlijk echt!Labels bestaan er in alle categorieën, denk maar aan afkomst, huidskleur, kledijkeuze, levensstijl, geslacht,…Maar hoe zijn labels nu ontstaan? En zijn die altijd even slecht bedoeld? Waarom labellen we dan onszelf?

Waar komen labels (stereotypes) vandaan?
Labels zijn voornamelijk afkomstig van de menselijke drang om onszelf beter te leren begrijpen. We zoeken een plaats in deze wereld, een groep waarbij wij ons goed voelen, een levensstijl die bij ons past. Doorheen deze zoektocht gaan wij onszelf steeds meer gaan definiëren en dit doen we door naar onszelf te gaan kijken, naar ons uiterlijk, onze keuzes, onze passies en nog zoveel meer. Hierbij gaan we tegelijk op zoek naar een groep waartoe wij ons vinden behoren, een groep die ons begrijpt. Wanneer jij jezelf toewijst aan een bepaalde groep dan is het meer dan normaal dat er ‘andere’ groepen ontstaan. Dit zijn dan de groepen waar een andere naam wordt aan toegekend, een groep met een nieuw soort label. Dit doen we om ons toch ergens wat te differentiëren van elkaar. We willen uniekheid aan onszelf en aan ‘onze groep’ toe eigenen want dit maakt het voor ons gemakkelijker om ons ‘plaatsje’ in deze wereld te vinden.

De bijdrage van de mens en vereenvoudiging hierin:
Daarbij is de mens van nature geneigd om alles wat te gaan vereenvoudigen. (vaak zwart/wit denken). Dit maakt het voor onze hersenen namelijk makkelijker om situaties en mensen in te schatten. Hierdoor kunnen we sneller beslissingen nemen en dit maakt het voor ons ook wat simpeler om gevaar en mogelijke risico’s zo veel mogelijk te gaan vermijden.

Wat is nu de keerzijde hiervan?
De keerzijde van dit verhaal is natuurlijk dat hierdoor ook de negatieve labels ontstaan. Dit worden ook wel eens negatieve vooroordelen genoemd.
We zijn vaak geneigd om wat ‘anders’ is dan ons als vreemd of onjuist te zien.
Dit is natuurlijk niet in alle gevallen zo maar het komt wel vaak voor.
Denk maar aan racistische uitspraken over de afkomst, ruzies bij ploegkeuzes in sport, discriminerende uitspraken over man of vrouw, grove scheldwoorden op jouw looks,… Hierbij worden de verschillen niet meer gezien als iets uniek bij de andere maar wel als iets bedreigends, minderwaardig of gevaarlijk.

Creeëren wij soms zelf de bevestiging van ons eigen stereotype in de ogen van een ander?
Het antwoord hierop is ja, dit gebeurd zeker. (Dit is zeker niet altijd zo)
Hierbij wil ik niet doelen op de stereotypen met betrekking tot de afkomst, taal, natuurlijke looks of andere categorieën waarover je geen controle hebt.
Hier heb ik het meer over de doelgroepen die doen aan selfulfulling prophecy.
Vaak komt het namelijk voor dat iemand onbewust zich gaat gedragen naar het stereotype die hem/haar wordt toegewezen.
Even een voorbeeld:
Een meisje krijgt te horen dat ze geen wiskundige richting moet volgen omdat mannen beter zijn in wiskunde dan vrouwen. Wanneer dit steeds wordt herhaald en het meisje onder druk wordt gezet dan is er een kans dat ze faalt in wiskunde.
Dit komt door de bijkomende stress naar goede prestaties, de onzekerheid, de twijfel en de eventuele gedachte ‘Wat als het waar zou zijn?’.
(Wat natuurlijk zeker zo niet hoeft te zijn!)
Gevolg: Het stereotype wordt bevestigd in de ogen van de ander.

Hoe sta ik tegenover labels?
Ik kan er deels inkomen dat mensen zichzelf gaan labellen om een gevoel te creeëren van samenhorigheid of uit zelfonderzoek. Zelf hou ik er namelijk ook van om te zoeken naar mijn ware ‘ik’ en dit op alle manieren te gaan ontdekken. Ik durf hierbij ook mezelf wel eens labellen als een ‘type’ maar toch zie ik mijzelf liever als iemand uniek, vrij en veranderlijk. En bij die laatste eigenschappen is een label moeilijk te plaatsen aangezien dit wat tegenstrijdig is met een definitieve sticker op mijn hoofd plaatsen. Aan de andere kant vind ik niet dat labels mogen gebruikt worden als kwetsend, neerbuigend of discriminerend! Mensen moeten soms meer leren om de schoonheid in verschillen te zien en uniekheid meer te gaan appreciëren. Dus over het algemeen kan ik er in bepaalde omstandigheden begrip voor tonen zolang dit geen definitieve of negatief geuite labels zijn.

Conclusie:
Laat een label een tijdelijke duidelijkheid zijn voor jezelf, een houvast om jezelf beter te gaan begrijpen maar klamp je er niet aan vast, je bent geen woord, jij bent gewoon jij. Uniek en veranderlijk. Focus je ook niet blind aan de negatieve labels die je plots over je hoofd krijgt gesmeten! Dit zegt vaak meer over de persoon die je dit toewijst dan over jezelf. Het is namelijk de perceptie over jou van die persoon t.o.v zijn eigen zelfbeeld. (Wat vaak voortkomt vanuit onzekerheid, angst voor wat anders is dan bij hem/haar)

Heb jij al vaak een label gekregen?
Of zou jij jezelf labellen als een bepaald type?
Ik ben zeker eens benieuwd naar jullie visie hierop en jullie ervaring!
Laat dus zeker even iets achter.

22811612_836612419832776_2144370858_n

 

 

2 thoughts on “Labels, wie, waarom en hoe?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s